Zrób sobie Vistę

A A A rozmiar czcionki Najnowszy system operacyjny Microsoftu zajmuje mnóstwo miejsca. Nawet jeśli nie jesteś specjalistą, możesz go odchudzić nawet o kilka gigabajtów. Wystarczy bezpłatny program vLite 1.1.


Płyta instalacyjna Windows Visty zawiera wiele programów i dodatków, przynajmniej częściowo nam niepotrzebnych. Można wymienić choćby obsługę komputerów Tablet PC czy funkcje syntezy mowy. Zajmują mnóstwo miejsca na dysku, ale łatwo się ich pozbyć jeszcze przed instalacją Visty. Z pomocą przychodzi program vLite 1.1 (www.vlite.net), który pozwala przygotować własną płytę instalacyjną systemu, zawierającą wyłącznie potrzebne ci składniki. Co więcej, za pomocą programu jeszcze przed instalacją możesz zmienić niektóre standardowe ustawienia Visty oraz tak zmodyfikować pliki instalacyjne, żeby instalacja odbywała się niemal w całości automatycznie. vLite jest też bardzo przydatny dla użytkowników wirtualnych maszyn, które z zainstalowaną "odchudzoną" Vistą są nawet o kilka gigabajtów mniejsze niż w wypadku standardowej wersji systemu. Jako ciekawostkę dodajmy, że taką Vistę można zainstalować także w tanich laptopach ASUS Eee PC, oferujących bardzo ograniczoną pojemność dysku (do 8 GB).

Użytkowników zainteresowanych przygotowaniem własnej płyty instalacyjnej Windows XP odsyłamy do artykułu "Instalacja na miarę potrzeb" (www.pcworld.pl/artykuly/51459.html), w którym szczegółowo omawiamy program nLite.

Przygotowania

vLite działa nie tylko w Viście, ale także w Windows XP. W drugim wypadku trzeba dodatkowo zainstalować środowisko .NET Framework 2.0 (w Viście jest standardowym składnikiem systemu). Oprócz tego musisz mieć 3 GB wolnego miejsca na dysku na tymczasowe pliki vLite'a. Po zainstalowaniu warto od razu zmienić język na polski (Language | Polish).

Pierwszą czynnością, którą program wykona, będzie skopiowanie plików instalacyjnych Visty do wybranego folderu na twardym dysku. W tym celu musisz włożyć do napędu DVD płytę instalacyjną systemu lub skorzystać z obrazu ISO. Pamiętaj, że nie można skopiować plików Visty zainstalowanej w komputerze. Standardowo płyta instalacyjna zawiera wszystkie wersje systemu, począwszy od najprostszej Starter, a skończywszy na Ultimate. Dlatego po skopiowaniu plików vLite wyświetla okno z listą systemów do wyboru. Wybierz ten, do którego masz kod. Następnie kliknij przycisk Dalej i w kolejnym oknie zaznacz, jakim modyfikacjom chcesz poddać instalator. Zaznaczenie opcji Integracja umożliwia dodanie łatek bezpieczeństwa, sterowników urządzeń oraz różnych wersji językowych Visty (tzw. language pack). Opcja Komponenty pozwala na usunięcie zbędnych elementów systemu, opcja Tweaki służy do modyfikacji standardowych ustawień Visty, Ustawienia nienadzorowane pozwalają zautomatyzować instalację systemu, a Bootowalny obraz ISO daje możliwość nagrania gotowej instalacji na płycie. Teraz kliknij Dalej, aby przejść do właściwych ustawień. Pamiętaj, że możesz zapisać zmiany (Ustawienia | Zapisz jako) i później dokończyć pracę nad Vistą.

Integracja

W sekcji Integracja znajdziesz trzy karty: Aktualizacje, Sterowniki, Pakiet językowy. Pierwsza umożliwia dołączenie łatki bezpieczeństwa i aktualizacji Visty opublikowanych przez Microsoft. Gdy pojawi się finalna wersja Service Pack 1, ją również będzie można załączyć do instalatora Visty (na razie nie jest to możliwe). W ten sposób zaoszczędzisz sporo czasu na wgrywaniu poprawek po zainstalowaniu systemu, a Vista będzie od razu dobrze zabezpieczona. Najpierw musisz zaznaczyć opcję Włącz, a następnie kliknąć Dodaj. Odszukaj na dysku pliki aktualizacji z rozszerzeniem .msu lub .exe. Wiele aktualizacji pobierzesz z witryny Microsoft Download Center (p1.pcworld.pl/r/1f867 ). W obszarze Zintegrowane aktualizacje program wyświetla informacje o łatkach, które zostały już wcześniej dodane do plików instalacyjnych Visty.

Procedura dodawania własnych sterowników oraz pakietów językowych wygląda podobnie. Szczególnie atrakcyjna jest pierwsza opcja, bo użytkownicy Visty regularnie borykają się z brakiem sterowników do sprzętu (problem dotyczy przede wszystkim urządzeń sprzed 3 lat i starszych). Mając wszystkie potrzebne sterowniki, unikniesz szukania ich w Internecie czy wgrywania z płyt CD. Dodatkowe pakiety językowe pobierzesz z witryny Microsoftu za pomocą narzędzia Windows Update (Panel sterowania | Windows Update | Sprawdź, czy są aktualizacje, po chwili kliknij Pokaż dostępne aktualizacje).

Komponenty

W tej sekcji możesz pozbyć się m.in. Internet Explorera, Windows Media Playera, interfejsu Aero, mechanizmu Kontrola kont użytkownika (UAC) i wielu innych. Pozwala to zaoszczędzić sporo miejsca. Przykładowo, usunięcie Windows Movie Makera daje 200 MB wolnego miejsca, a funkcji Wsparcie dla rozpoznawania mowy kolejnych 450 MB. W sumie z Visty Ultimate udało nam się usunąć ponad 3,8 GB, zachowując przy tym komponenty przydatne w domowych zastosowaniach, takie jak klient pocztowy czy przeglądarka grafiki. W wariancie maksimum możesz odchudzić Vistę o ok. 5,7 GB. Warto pokreślić, że wybrane elementy nie są usuwane z plików instalacyjnych, a jedynie pominięte podczas instalacji Visty, dzięki czemu system zajmuje mniej miejsca na dysku.

Komponenty zostały pogrupowane i opisane, wystarczy najechać myszą na wybrany element, żeby zobaczyć jego opis oraz ilość zajmowanego miejsca. Jeśli chcesz się pozbyć danego elementu, zaznacz znajdujące się przy nim pole wyboru. Zwróć uwagę na składniki wyróżnione kolorem czerwonym - spełniają ważne funkcje, więc zapoznaj się dokładnie z ich opisem. W przeciwnym razie może się okazać, że odtwarzacz multimedialny nie będzie odtwarzał filmów, bo usuniesz kodeki lub komputer nie będzie chroniony przed atakami hakerów, bo zabraknie w nim zapory sieciowej.

Ponieważ lista składników do usunięcia liczy sporo powyżej stu pozycji, nie będziemy omawiać wszystkich. Z punktu widzenia domowych zastosowań można pozbyć się większości elementów Visty związanych z pracą biurową czy siecią lokalną. W gałęzi Sieć warto zaznaczyć: Internetowe usługi informacyjne, Połącz z projektorem sieciowym, Udostępnianie plików i drukarek oraz Windows Collaboration. Z kolei w gałęzi System możesz pozbyć się Centrum synchronizacji, Microsoft Agent, Remote Differential Compression czy Szyfrowanie dysków funkcją BitLocker. Gałąź Usługi pozwala pozbyć się zbędnych usług systemowych. Polecamy IPSec Policy Agent, Klient śledzenia łącz rozproszonych, ReadyBoost oraz Replikacja systemu plików DFS.

Jeśli nie chcesz przypadkowego usunięcia ważnych składników lub potrzebnych ci programów, kliknij przycisk Kompatybilność umieszczony w dolnej części okna programu. W nowym oknie pojawi się krótka lista, na której należy zaznaczyć potrzebne składniki, a następnie kliknąć OK. Dzięki temu vLite nie będzie pokazywał ich na liście komponentów do wyłączenia.

Gdy klikniesz przycisk Dalej, aby przejść do kolejnego etapu, program sprawdzi, czy nie zaznaczyłeś jakiegoś komponentu do usunięcia, który jest potrzebny do działania innego, niezaznaczonego, i ewentualnie wyświetli ostrzeżenie o wykrytym problemie. Dlatego dla pewności warto wcześniej zajrzeć do ustawień programu (przycisk Opcje) i sprawdzić, czy pozycja Wyłącz sprawdzanie zależności komponentów jest odhaczona.