Zrób sobie Linuksa

A A A rozmiar czcionki Mogłoby się wydawać, że samodzielne przygotowanie dystrybucji Linuksa jest trudne, a przynajmniej czasochłonne. Dzięki Ubuntu Customization Kit (UCK) przekonasz się, że nie musisz być zaawansowanym użytkownikiem systemu spod znaku pingwina, żeby skroić jego wersję na miarę swoich potrzeb.


Zadaniem UCK jest umożliwienie każdemu zbudowania własnej dystrybucji, opartej na rodzinie Ubuntu (a więc również Kubuntu, Xbuntu i Edubuntu). Aplikacja jest niezwykle przydatna chociażby z tego względu, że na oryginalnej płycie systemowej Ubuntu brak wielu istotnych elementów. Płyta liveCD z systemem uruchamia się zawsze po angielsku. Język polski jest dostępny dopiero po instalacji, ale pod warunkiem, że karta sieciowa lub modem ADSL (neostrada tp!) zostały wykryte i - co zwykle na jedno wychodzi - masz dostęp do Internetu. Jeśli instalujesz offline, Ubuntu będzie się z tobą komunikowało po angielsku.

UCK pozwala również na szybkie utworzenie własnej dokumentacji systemowej. To zwykle nudna i wyczerpująca praca, ale przyda ci się, gdy zechcesz skorzystać z aplikacji do wygenerowania kolejnej edycji Ubuntu - tym razem zaprojektowanej z myślą o babci czy siostrze.

Własny Linux - poradnik

W niniejszym poradniku przedstawimy, jak utworzyć własną dystrybucję za pomocą UCK. Staraliśmy się, aby porady były pomocne zarówno dla początkujących, jak i profesjonalnych użytkownikach "pingwina". Zanim jednak przejdziemy do konkretów, powiedzmy jeszcze dwa słowa o wymaganiach.

Ubuntu Customization Kit znajdziesz na płycie dołączonej do pisma oraz pod adresem uck.sourceforge.net . Nie zapomnij o pobraniu paczki deb.

Do przeprowadzenia operacji niezbędna jest płyta z oryginalnym systemem opartym na Ubuntu (nie ma znaczenia, czy będzie to Ubuntu, Kubuntu, czy Xubuntu). Pliki do swojego systemu możesz wziąć właśnie z niej. Jest to pierwszy, zazwyczaj najbardziej czasochłonny etap.

Polak potrafi!

Za pierwszą naprawdę wygodną edycję Ubuntu Customization Kit należy uznać wersję 2.0.0, która pojawiła się w listopadzie 2007 roku. Dzięki wbudowanym kreatorom pozwalała na ustawienie wielu opcji bez konieczności męczenia się w wierszu polecenia.

UCK obsługuje najnowsze wersje Ubuntu i Kubuntu, pakiety z tłumaczeniami, środowisko Xfce, a także alternatywną wersję nośnika z instalatorem. Warto wiedzieć, że jednym z administratorów projektu jest Krzysztof Lichota - Polak, absolwent UW. W środowisku Open Source znany jest również jako twórca dystrybucji Olá! Dom.
Dodatkowe informacje: www.pcworld.pl/news/130744.html .

Aby skorzystać z programu, musisz mieć w swojej dystrybucji zainstalowany system zarządzania pakietami APT. Domyślnie znajduje się w takich dystrybucjach, jak Debian i Ubuntu, a także we wszystkich opartych na nich (Linux Mint, Linux EduCD itp.). Najprościej by było, gdyby cały proces odbywał się na którymś z tych systemów.
Przeprowadziliśmy prosty eksperyment: wypróbowaliśmy nasze porady w Ubuntu i Linuksie Mint - operacja przebiegła bez problemów.

Trudności techniczne pojawią się dopiero wtedy, gdy zechcesz skorzystać z zupełnie innej dystrybucji, np. z openSUSE lub Fedory. Po pierwsze, musiałbyś skompilować program ze źródeł, co samo w sobie odstrasza już niejednego miłośnika systemów alternatywnych. Idąc dalej: konieczna byłaby instalacja APT i ręczne dopisanie odpowiednich repozytoriów. W ostateczności i tak nie byłbyś pewny efektu - program mógłby się po prostu nie uruchomić.

Jeżeli jesteś raczej początkującym użytkownikiem, zalecamy korzystanie z Ubuntu i jego klonów.
Będziesz musiał zadbać też o co najmniej dwie zależności w systemie: gfcboot oraz squash-tools. Obie są niezbędne przy tworzeniu obrazu płyty. W wypadku, gdy korzystasz z Ubuntu, pakiety zostaną pobrane i zainstalowane automatycznie. W niektórych klonach popularnego Linuksa konieczne jest ich ręczne dodanie - na szczęście znajdują się w repozytoriach każdej dystrybucji opartej na Ubuntu.

Pingwin na miarę

Gotowy? W takim razie wpisz w konsoli uck-gui albo wybierz program w menu Aplikacje. Budowanie dystrybucji nie powinno zająć ci więcej niż kilka minut. Oczywiście przy poważniejszych modyfikacjach musisz zarezerwować sobie odpowiednio więcej czasu, zwłaszcza gdy wzbogacasz płytę o wiele dodatkowych programów/bibliotek.

Budowa własnej dystrybucji

1. Ekran powitalny jest ważnym elementem. Już z niego dowiesz się, w którym katalogu znajdzie się przygotowany obraz płyty oraz ile miejsca zajmie. Wymagane jest 5 GB wolnej przestrzeni - my zalecamy zwolnienie jeszcze dodatkowych 2-3 GB. Zwróć też uwagę na przypomnienie o konieczności połączenia z Internetem w celu pobrania pakietów językowych. Wreszcie upewnij się, że masz włączone odpowiednie repozytorium w apt-source.

2.Wybierz odpowiednią paczkę językową do zainstalowania oraz domyślny język liveCD. W każdym wypadku możesz zdecydować się na więcej niż jedną opcję, ale miej świadomość, że wiąże się to z pewnymi konsekwencjami - UCK będzie musiało pobrać więcej danych z Sieci. Wzrasta też prawdopodobieństwo, że obraz ISO nie zmieści się na standardowej płycie CD i będzie wymagał overburningu albo płyty DVD.

3. Kolejny wybór związany jest ze środowiskiem graficznym, które ma znaleźć się na płycie. Masz do wyboru KDE, GNOME oraz inne (others). Do wybranych środowisk będą ściągnięte odpowiednie pakiety lokalizacyjne. Możesz, oczywiście, wybrać więcej niż jedno, co zwiększy rozmiar płyty i liczbę pakietów do ściągnięcia. Wybranie innego niż ten znajdujący się na płycie zmusi cię do oczekiwania.

4. Następnie stajesz przed wyborem płyty źródłowej. Ponieważ program jest oparty na Ubuntu, płyta powinna wykorzystywać tę dystrybucję, inaczej pojawi się komunikat z błędem. W informacji przeczytasz, że możliwa jest instalacja z alternatywnej płyty CD za pomocą jednego z dodatkowych skryptów, co nie jest zalecane i dotyczy systemów mających przynajmniej kilka cech wspólnych z Ubuntu (np. pakiety deb).

5. Ważnym krokiem jest wybór sposobu budowania dystrybucji. Jeżeli chcesz samodzielnie skompletować zawartość CD, wybierz opcję yes. W wypadku budowania automatycznego część etapów zostanie opuszczona, zaś sama dystrybucja zbuduje się standardowo, z wyjątkiem plików lokalizacyjnych i środowiska graficznego. Teraz możemy skasować zbędne pliki windowsowe (dołączane często do płyt linuksowych).

6. Po wykonaniu tych czynności zostaniesz poinformowany, że za chwilę rozpocznie się budowa dystrybucji. Jeżeli wybrałeś samodzielną konfigurację pakietów, utworzy się katalog z liveCD i pobrane będą niezbędne pakiety lokalizacyjne. Wcześniej zostaniesz poproszony o hasło (uprawnienia administratora). W zależności od prędkości twojego połączenia z Internetem, może to trochę potrwać. W konsoli masz podgląd tego, co się aktualnie dzieje.

7. Po pobraniu pakietów lokalizacyjnych możliwa jest konfiguracja oprogramowania instalującego się w systemie za pomocą aplikacji UCK Package Manager. Wcześniej jeszcze raz staniesz przed możliwością kontynuowania bez wprowadzania zmian. Jeżeli uznasz, że nie chcesz za bardzo komplikować operacji, możesz wybrać kontynuację automatyczną. Użytkownicy zaawansowani natomiast z pewnością polubią aplikację konsolową.

8. Menedżer pakietów, z którego korzysta UCK, to nic innego, jak zarządca Adept. Za jego pomocą dodasz do projektu dowolny program W menedżerze masz dostępne wszystkie opcje, które znajdziesz w zwykłym systemie. Zwróć uwagę, że możesz dodać dowolne repozytorium, np. z Kadu (zamiennik Gadu-Gadu do systemu Linux). Ponadto, w razie potrzeby, możesz zaktualizować całą dystrybucję lub pojedyncze programy.