BIOS - 22 najlepsze porady

A A A rozmiar czcionki BIOS uchodzi za prawdziwy skarb. Za jego pomocą można w mgnieniu oka zwiększyć wydajność każdego peceta. Możesz zmusić swój komputer, aby działał ciszej i zużywał mniej prądu.


Superszybki komputer do zadań specjalnych lub cichy i oszczędny pecet do codziennej pracy - BIOS pozwoli ci przyśpieszyć działanie maszyny lub pohamować jej zapotrzebowanie na energię elektryczną. Pokażemy ci, za które dźwignie pociągnąć, aby dopiąć swego, i co daje najlepsze efekty. Komputerowi majsterkowicze na wyciszenie swoich pecetów potrzebują wielu godzin dłubaniny z wykorzystaniem pianek, gumowych konstrukcji i ogromnych elementów chłodzących, znawcy BIOS-u osiągną ten cel wielokrotnie szybciej. Gdy zastosujesz się do poniższych wskazówek, twój komputer będzie działał spokojniej, taniej i szybciej. I nie wydasz na to ani grosza.

Skracanie rozruchu Windows

Długie minuty, które upływają od momentu włączenia komputera do uruchomienia systemu, to zmora wielu użytkowników. Tymczasem można znacznie skrócić oczekiwanie. Dobierając optymalne ustawienia w BIOS-ie, udało nam się przyśpieszyć rozruch różnych komputerów maksymalnie o 30 procent - na przykład w jednej z maszyn testowych wczytywanie systemu trwało początkowo aż 107, a po zmianach w BIOS-ie zaledwie 75 sekund.

Opcje szybkiego rozruchu. W większości komputerów parametr Quickboot w menu Boot jest fabrycznie ustawiony na Disabled. Wybierz opcję Enabled, a oszczędzisz do 19 sekund. Wprawdzie od tej pory komputer nie będzie podawał na ekranie, które podzespoły działają w trybie DMA i które przerwania są zajęte, ale jeśli będziesz potrzebował tych informacji, po prostu przywrócisz pierwotne ustawienie parametru Quickboot.

Wyłącz technologię Express Gate. Niektóre pecety oferują podczas rozruchu menu, które zapewnia klienta Skype, a także funkcje multimedialne i internetowe dostępne bez zainstalowanego systemu operacyjnego. Jeśli nie są ci potrzebne, możesz zaoszczędzić od 5 do 30 sekund.

Porządkowanie listy startowej. Czy na pewno chcesz, aby twój komputer za każdym razem sprawdzał, czy na dyskietce w stacji dysków, płycie CD/DVD lub napędzie pendrive włożonym do gniazda USB jest zainstalowany system operacyjny? W zdecydowanej większości wypadków jest to konieczne tylko raz - podczas instalowania systemu. Później system uruchamia się z reguły z twardego dysku. Zmień więc kolejność napędów startowych, przesuwając twardy dysk na pierwsze miejsce. Pozostałe ustawienia nie będą wówczas miały żadnego znaczenia. Możesz zaznaczyć w tych polach opcję Disabled i zaoszczędzisz nawet 7 sekund.

Wyłączanie niepotrzebnych urządzeń. Im mniej sterowników ma do wczytania Windows i im mniej podzespołów musi zainicjować, tym szybciej jest gotowy do pracy. Zastanów się, które urządzenia są ci potrzebne, a z których możesz zrezygnować. Podczas naszych testów zaoszczędziliśmy 3 sekundy, wyłączając zbędne interfejsy.

Rozruch o określonej godzinie. Możesz zabierać się do pracy bez straty czasu, jeśli komputer będzie się uruchamiał, zanim wejdziesz do biura. Jeśli system wczyta się np. godzinę wcześniej, starczy mu czasu, aby przed twoim przyjściem pobrać aktualizacje z Internetu i sporządzić kopie zapasowe. Godzinę rozruchu wpisuje się w menu Power Management | Auto Power On. Jeśli maszyna ma się uruchamiać automatycznie tylko w dni robocze, zamień opcję Everyday w polu RTC Alarm Date na Weekdays. Jeśli w twoim BIOS-ie brakuje tej opcji, rozważ kupno czasowego włącznika zasilania. Aby zmusić komputer do włączenia się i wczytania systemu, gdy zegar wznowi zasilanie, przejdź do menu Power Management i ustaw opcję Power On (zamiast dotychczasowej Power Off) w polu Restore on AC Power Loss.

Zwiększanie wydajności peceta

Im wyższa częstotliwość robocza, tym większa wydajność obliczeniowa procesora. Częstotliwość robocza to iloczyn częstotliwości szyny systemowej i wewnętrznego multiplikatora - ten ostatni jest na ustawiony na stałe niemal we wszystkich procesorach i nie da się go zmienić.

Tymczasem częstotliwość systemową (AMD: częstotliwość referencyjna; Intel: częstotliwość Front Side Bus) można zmienić w BIOS-ie większości komputerów. Jednak stosowny parametr występuje pod wieloma nazwami w poszczególnych wersjach BIOS-u. Poszukaj w instrukcji obsługi płyty głównej takich terminów, jak CPU Clock, CPU (FSB) Frequency, External Clock, Frequency (Control), FSB Frequency lub podobnych. Po znalezieniu odpowiedniego menu trzeba je przeważnie odblokować, zamieniając opcję Auto na Enable, Manual lub User Defined (zależnie od wersji BIOS-u). Dopiero po wykonaniu tej czynności można zmieniać częstotliwość szyny. Podnoś ją bardzo ostrożnie, po 10 MHz. Po każdej modyfikacji gruntownie przetestuj stabilność działania komputera.

Jeśli przestanie pracować stabilnie, spróbuj ponadto podwyższyć napięcie zasilające procesor i chipset. W wypadku procesora służą do tego parametry o nazwach (zależnie od wersji BIOS-u): CPU VID, CPU (Core) Voltage i Vcore. W wypadku chipsetu są to pola: NB Voltage, Chipset Voltage bądź MCH Voltage. Podnoś napięcie o 0,01 V w każdym podejściu i nie przesadzaj - łączny wzrost nie powinien przekraczać 0,1 V. Pamiętaj także, że podkręcając podzespoły sprzętowe z poziomu BIOS-u, możesz doprowadzić do ich przegrzania i trwałego uszkodzenia - robisz to na własne ryzyko.

Optymalizacja pracy pamięci

Im wyższa częstotliwość taktowania i krótsze czasy dostępu (z ang. timings) do komórek pamięci, tym większą wydajność uda ci się wykrzesać z jej modułów. Począwszy od układów z serii Athlon 64, AMD umieszcza kontroler pamięci wewnątrz procesora, dlatego sposób optymalizowania pamięci operacyjnej (RAM) na platformie AMD jest inny niż na platformie Intela.

Platforma AMD. Częstotliwość pamięci zależy od częstotliwości łącza HyperTransport. Zgodnie z ustawieniami domyślnymi, kontroler pamięci sam ustala dzielnik RAM z częstotliwości referencyjnej, czyli systemowej. Aby podnieść częstotliwość pamięci operacyjnej, musisz zwiększyć częstotliwość systemową (patrz punkt "Zwiększanie wydajności peceta") lub zmniejszyć o jeden dzielnik RAM.

Platforma Intel. Tu częstotliwość pamięci operacyjnej zależy bezpośrednio od magistrali Front Side Bus, dlatego prędkość jej działania wzrasta automatycznie wraz z częstotliwością systemową (patrz punkt "Zwiększanie wydajności peceta").

Czasy dostępu. Przeważnie BIOS sam ustala czasy dostępu, odczytując je ze specjalnego układu, tzw. SPD-EPROM (SPD), umieszczonego w każdym module AM. Domyślnie nie można ich modyfikować. Aby znieść tę blokadę, zamień opcję by SPD na Manual w polu DRAM Timings.

W kategorii czasów dostępu rozróżnia się pięć różnych parametrów: CAS Latency (tCL), RAS to CAS Delay (tRCD), RAS Precharge Time (tRP), RAS Active Time (tRAS) i Row (Refresh) Cycle Time (tRC). Czasy dostępu podaje się w postaci liczby cyklów, a więc są to wartości całkowitoliczbowe, np. 5-5-5-5-15. Zazwyczaj można skrócić o jeden pierwsze cztery czasy dostępu. Tymczasem ostatni parametr, Row Cycle Time, nie daje się zmniejszyć, jeśli użytkownik zwiększył częstotliwość taktowania pamięci RAM. Jeżeli po podkręceniu pamięci komputer zacznie działać niestabilnie lub pojawią się błędy pamięci (uwaga! - utrata danych), spróbuj stopniowo zwiększyć napięcie zasilające moduły RAM. Stosowne pole nosi nazwę DDR Voltage, DDR2 Voltage lub DRAM Voltage. W niektórych wariantach BIOS-u znajduje się w menu nadrzędnym, np. Voltage Control. Podnoś napięcie etapami, o 0,05 V. Również w tym wypadku zaleca się wyjątkową ostrożność. Kieruj się zaleceniami producenta, które są podane na module. Nie przekrocz wartości wyjściowej o 0,2 V.