Odchudzanie Windows XP

A A A rozmiar czcionki Twój komputer potrafi więcej. Uwolnij swój system od niepotrzebnego balastu, wykorzystaj optymalnie powierzchnię twardego dysku i wyciśnij maksymalną wydajność z podzespołów sprzętowych.


Rodzina NT świętuje w tym roku swoje 15-lecie. W porównaniu do wersji 3.1 edycje XP i Vista zużywają znacznie więcej miejsca i zasobów. I nic dziwnego - w końcu dzisiejszy Windows ma bardzo rozbudowane możliwości w stosunku do poprzedników. Zresztą obecnie użytkownicy stawiają systemowi o wiele większe wymagania. Niestety, system Microsoftu ma pewne strukturalne obciążenie. W systemie gromadzą się sterty niepotrzebnych danych - począwszy od rejestru, przez domyślne konto użytkownika z uprawnieniami administratora, po foldery systemowe. Poza tym dopuszcza każdy program, każdy szkodliwy kod, niemal każdy pakiet danych tak blisko swoich centralnych składników, że ciężko odróżnić elementy systemowe od obcych. Skutki są bardzo poważne - maksymalne obciążenie, powolny paraliż i brak odporności na ataki.

Z poniższych porad dowiesz się, jak rozruszać swój system, zanim będzie za późno. Każdą z 18 wskazówek oceniamy w skali 1-5 pod względem zysku miejsca i wydajności.

1. Wyrzuć niepotrzebne programy

Zainstalowane aplikacje zajmują miejsce na twardym dysku, uruchomione - zużywają cenne zasoby i stanowią pole rażenia intruzów. Dlatego warto zredukować liczbę programów do minimum, pozostawiając tylko naprawdę potrzebne. Należy posłużyć się apletem Dodaj lub usuń programy (Windows 2000 i XP) w Panelu sterowania. Widnieje tu zestawienie programów zainstalowanych w systemie, w większości wypadków na liście znajduje się wiele zbędnych aplikacji. Zaznacz każdy program, którego nie potrzebujesz, po czym kliknij przycisk Usuń. Podejdź do tego zadania kategorycznie. Oprogramowanie o nieznanym przeznaczeniu jest potencjalnym kandydatem do usunięcia. Niemniej jednak dla ostrożności sprawdź jego zastosowanie, zanim wyrzucisz z dysku. W pozostałych wypadkach musisz dokonać ostrej selekcji, oceniając użyteczność programów. Zwróć uwagę na redundancję. Dwie aplikacje, które wykonują to samo zadanie, zużywają nie tylko dwukrotnie więcej zasobów, lecz na domiar złego często wchodzą w konflikt o przydział obsługiwanych typów plików (patrz dalej).

Więcej miejsca: 5/5
Większa wydajność: 5/5

2. Usuń śmieci po programach

Niektórych programów nie uda ci się pozbyć za pomocą apletu Dodaj lub usuń programy, bo są uszkodzone lub dane potrzebne do ich odinstalowania zostały skasowane. Zazwyczaj można rozwiązać ten problem, ponownie instalując taką aplikację w tym samym miejscu, a potem odinstalowując. Jednak w wypadku narzędzi instalowanych za pomocą Windows Installera może być to niemożliwe. W tej sytuacji pomoże ci bezpłatny Windows Installer CleanUp (support.microsoft.com/kb/290301 , środowiska: Windows 98/Me/2000/XP/Vista, rozmiar pliku: 351 KB). Po uruchomieniu programu wybierasz z listy Installed Products odpowiednią aplikację i klikasz przycisk Remove. Dane konfiguracyjne zostaną usunięte, ale pliki programu na dysku będą nienaruszone. Teraz możesz bez problemu zainstalować aplikację do tego samego folderu, a następnie odinstalować ją. Wydaje się to dość mozolne, ale w ten sposób usuniesz z systemu wszystkie śmieci po niechcianym programie.

Więcej miejsca: 4/5
Większa wydajność: 1/5

3. Unikaj konfliktów między aplikacjami

Czasami mniej oznacza więcej. Zasada ta sprawdza się także w wypadku programów zawadzających sobie wzajemnie. Bardzo często dzieje się tak, gdy w systemie są zainstalowane aplikacje o podobnym przeznaczeniu i choć nie ma na to jednej reguły, jest kilka typowych wypadków. Na przykład nie powinieneś stosować równolegle dwóch programów antywirusowych, dwóch menedżerów pobierania plików z Internetu ani dwóch zapór sieciowych. W przeciwnym razie z góry narażasz system na kłopoty. Inne duety, np. edytory czy odtwarzacze multimedialne, współżyją przeważnie w symbiozie. Mimo to powinieneś zastanowić się, czy jest sens trzymać w systemie dwa różne programy o tym samym przeznaczeniu - warto odinstalować jeden z nich. Nadmiar pochłania tylko niepotrzebnie zasoby systemowe i może narażać twój system (dotyczy to szczególnie programów zabezpieczających) na ataki z zewnątrz.

Więcej miejsca: 2/5
Większa wydajność: 5/5

4. Pozbądź się szkodników

Nie każda aplikacja daje się odinstalować za pomocą apletu Dodaj lub usuń programy. Przede wszystkim dotyczy to - rzecz jasna - szkodliwego oprogramowania, takiego jak wirusy, robaki, trojany, moduły szpiegujące i reklamowe. Przeważnie instalują się niepostrzeżenie dla użytkownika. Najlepszym rozwiązaniem byłoby niewpuszczanie takich intruzów do swojego komputera (wiele wskazówek znajdziesz np. w artykule "Odporny na wirusy", PCWK 6 i 7/2008). Zalecane jest regularne badanie systemu za pomocą skanera antywirusowego, np. bezpłatnego do użytku prywatnego Avira AntiVir PersonalEdition Classic (free-av.com , środowiska: Windows 2000/XP/Vista, rozmiar pliku: 16,9 MB).

Po zainstalowaniu aplikacji należy zrestartować system, a potem skorzystać z propozycji zaktualizowania baz sygnatur. Teraz sprawdź swój system pod kątem obecności wirusów. Kliknij dwukrotnie nową ikonę na pasku zadań. Przeskocz na kartę Scanner, po czym wskaż prawym przyciskiem myszy wiersz napędów lokalnych i wybierz polecenie inicjujące skanowanie (alternatywnie możesz kliknąć polecenie Scan system now w głównym oknie programu). Czynność ta może zająć nawet godzinę, zależy to od wydajności peceta i pojemności podłączonych dysków.

W walce z modułami reklamowymi i szpiegującymi możesz dodatkowo zastosować narzędzie takie, jak Ad-Aware 2007 (lavasoft.com/ , środowiska: Windows 2000/XP/2003/Vista, rozmiar pliku: 18,3 MB).

Więcej miejsca: 1/5
Większa wydajność: 3/5

5. Powyrzucaj niepotrzebne rozszerzenia powłoki

Kolejny rodzaj cyfrowych śmieci w systemie stanowią rozszerzenia powłoki. Dodatkowe polecenia w podręcznych menu, paski narzędzi itp. są zasadniczo bardzo przydatne, jednak gdy jest ich zbyt wiele, utrudniają orientację. A jeżeli korzystanie z nich wymagało zarejestrowania w systemie jednej lub więcej bibliotek DLL, dochodzi kolejny element (przynajmniej teoretycznie), za pośrednictwem którego można zaatakować cały system.

Freeware'owy program ShellExView (nirsoft.net/utils/shexview.html , środowiska: Windows 2000/XP/Vista, rozmiar pliku: 85 KB) wyświetla wszystkie rozszerzenia powłoki zainstalowane w systemie. Rozpakuj pobrane archiwum do dowolnego folderu na twardym dysku. Uruchom program i zaznacz rozszerzenia, które nie są ci potrzebne. Naciśnij klawisz [F7], aby je wyłączyć. Chcąc całkowicie wyrzucić określone rozszerzenie ze swojego systemu, musisz usunąć z dysku plik wyszczególniony na liście lub odinstalować aplikację, do której należy.

Więcej miejsca: 1/5
Większa wydajność: 3/5