Potęga x86 - 30 lat minęło...

Jak zdradził David J. Bradley, jeden z członków ówczesnego zespołu developerskiego w IBM-ie, firma wyeliminowała procesor Motoroli, ponieważ miała większe doświadczenie z układami Intela. Poza tym na korzyść Intela przemawiał fakt, iż Microsoft miał już gotowy interpreter języka Basic, który działał na układach 8086 i 8088. IBM musiał więc wybrać pomiędzy 8086 i 8088. Zadecydowała ekonomia. Wybrano procesor 8088. Jego zastosowanie pozwoliło budować tańsze komputery, gdyż wymagało użycia mniejszej liczby kości ROM i RAM.

Jednak tak naprawdę nie miało znaczenia, który procesor IBM wybrał. Oba korzystały z architektury 8086 opracowanej przez Stephena Morse'a.

Droga do standardu

Jak więc 8086 stał się standardem? Odpowiedzi należy szukać w roli, jaką odegrał IBM 5150 (komputer ten znalazł się na 6. miejscu przygotowanej przez PC Worlda listy 25 najwspanialszych pecetów wszech czasów). Rynek pecetów we wczesnych latach 80. przypominał Związek Radziecki po rozpadzie - wiele byłych republik, z których każda podążała w innym kierunku. Na rynku istniały dziesiątki niekompatybilnych rozwiązań oferowanych przez dziesiątki producentów.

Z czasem jednak komputer 5150 zdobywał coraz więcej klientów. Przyciągało ich do niego m.in. logo IBM-a. Firma zdobyła więcej klientów wśród firm, niż konkurujące z nią Radio Shack czy Apple. "Pytaliśmy ich, czy chcą mieć komputer od International Business Machines czy od firmy, która swą nazwę wzięła od owocu" - mówi Bradley. A ponieważ IBM używał powszechnie dostępnych podzespołów, inni zaczęli kopiować jego komputer.

W miarę jak IBM PC zaczynał dominować na rynku, Intel zdobywał coraz więcej pieniędzy na rozwój procesora 8086. Pojawiła się wersja 80186, następnie 80286, 80386, 80486, Pentium i tak dalej, do dziś. Dzięki takiej numeracji cała linia zyskała nazwę x86, która przetrwała nawet, gdy Intel zaczął nazywać swoje procesory Pentium, Celeron i Centrino. Z czasem kolejne firmy - AMD, Cyrix, NEC - zaczęły produkować podobne do intelowskich układy. Nawet IBM wypuścił swój własny procesor x86 potwierdzając tylko rynkową dominację tej architektury.

Właściwy czas i właściwe miejsce

Stephen Morse jest również autorem opracowań na temat x86Według Morse'a i Bradley'a nasza obecna zależność od x86 to dzieło przypadku. "Miałem na tyle szczęścia, że znalazłem się o właściwym czasie we właściwym miejscu" - mówi Morse. "Każdy dobry inżynier mógł zaprojektować procesor. Zapewne wykorzystywałby zupełnie inny zestaw instrukcji, ale wszystkie dzisiejsze pecety działałyby na tej architekturze". Podobnie żartuje Bradley. "Gdyby IBM wybrał, tak jak niektórzy proponowali, procesor Motorola 68000 to dzisiaj mielibyśmy duopol WinOla zamiast Wintel".

Prawdziwa siła x86 nie leży w jakichś szczególnych operacjach, które on wykonuje, ale w tym, że umożliwił on powstanie wspólnego standardu. 8086 pozwolił na błyskawiczny wzrost wydajności, pojemności i szybki spadek cen komputerów. Wszystko dzięki temu, że setki firm konkurowały na tym samym rynku i ulepszały ten sam produkt. Opracowany przez Morse'a zestaw instrukcji wciąż stanowi podstawę niemal wszystkich nowoczesnych procesorów, od Opterona poprzez Athlona po Core 2 Quad.

O tym, jak potężny jest standard x86 niech świadczy fakt, że każdy asembler napisany w 1978 roku dla procesora 8086 można uruchomić na najnowszym intelowskim Core 2 Extreme. Będzie po prostu działał 180 000 razy szybciej...