Płyta na miarę naszych czasów

Płyta główna to serce każdego peceta. Dodajmy, że jest to element bardzo często niedoceniany, na którym się oszczędza lub jego zakup traktuje bez dłuższego zastanowienia. Doświadczeni użytkownicy wiedzą, że to kardynalny błąd, bowiem to właśnie od płyty głównej w największym stopniu zależy nie tylko funkcjonalność naszego komputera, lecz także to, czy będzie on pracował stabilnie. Płyta główna determinuje też wybór określonego procesora, a nawet karty graficznej. Przygotowaliśmy przewodnik po kluczowych elementach nowoczesnej płyty głównej. Mnogość elementów jej wyposażenia jest aktualnie tak ogromna, że bez zgłębienia tematu nie ma mowy o wyborze modelu, który będzie odpowiadał Waszym potrzebom.

Relacja TV

Płyta na miarę naszych czasów

Nasz poradnik nie został przygotowany dla użytkowników bardzo zaawansowanych. Nie będziemy więc zagłębiali się w arkana BIOS-u czy poszczególnych aplikacji użytkowych, które mogą zwiększać (bądź nie) wygodę obsługi płyty głównej. Skupiliśmy się na prezentacji przeznaczenia najważniejszych, naszym zdaniem, elementów płyty głównej, także tych, które być może część aktualnie przez Was użytkowanych płyt ma na wyposażeniu, lecz z różnych przyczyn nie są przez Was wykorzystywane.

Przykład nowoczesnej płyty głównej - Gigabyte GA-8N-SLI QUAD Royal

1. Gniazdo procesora



Pierwszym pytaniem, jakie powinniśmy sobie zadać kupując płytę główną, będzie jaki procesor chcemy w niej umieścić. I nie chodzi tu tylko o wybór pomiędzy AMD i Intelem, lecz musimy określić konkretny model procesora. Procesory oprócz różnic wynikających z odmiennej budowy i związanej z tym wydajności, istotnie różnią się pod względem gniazda (opakowania), które służy do połączenia CPU z płytą główną. Jeśli zdecydujecie się na jeden z aktualnie oferowanych procesorów Intela to sprawa jest prosta - prawie wszystkie mają identyczną podstawką LGA775. Jedyne odstępstwo to procesory mobilne, które można instalować w kilku specyficznych płytach głównych, przeznaczonych do pecetów stacjonarnych lub intelowskiej platformy rozrywki cyfrowej ViiV (komputery "salonowe" do ustawienia obok telewizora). Modele te mają podstawki Socket 479 i współpracują z procesorami Intel Core Solo i Duo (najczęściej są wyposażone w chipset 945GM). Procesory AMD z gniazdem Socket A to już wyłącznie wolniejsze Semprony. Kupowane najczęściej układy AMD to jednak procesory nowsze, z podstawkami Socket 939 lub 754. Te ostatnie występują już w śladowej ilości Athlonów 64 i większej Sempronów. Najpopularniejsze jest zdecydowanie gniazdo Socket 939. Problem leży jedynie w tym, że już za kilka tygodni do oferty wejdą nowe procesory AMD Athlon 64 z nową podstawką AM2. Jeśli więc planujecie kupno nowego komputera lub wymianę platformy AMD, to warto rozważyć wstrzymanie się z zakupem o miesiąc lub dwa. Z pierwszych informacji nie wynika aby nowe układy, pomimo wbudowania kontrolera pamięci DDR2, miały być szybsze od aktualnie dostępnych. Plusem będzie zapewne kompatybilność nowych płyt w przyszłości.

2. Chipset



Chipset to ważna rzecz. Choć ukryty zazwyczaj pod niewielkim radiatorem często przykrytym jeszcze wentylatorem, to tak naprawdę chipset odpowiada za komunikację pomiędzy poszczególnymi komponentami peceta. Mostek północny odpowiada m.in. za obsługę procesora, pamięci RAM oraz kart graficznych. Mostek południowy za resztę, czyli obsługę wszelkiego rodzaju peryferiów z interfejsem USB, FireWire, kodeka audio, napędów dyskowych oraz kontrolerów sieciowych. Od niego zależy też czy zamontowany na płycie procesor będzie w ogóle obsługiwany. Może się więc zdarzyć, że procesor o odpowiedniej podstawce (pasujący do gniazda na płycie) nie będzie mógł z nią współpracować właśnie ze względu na niezgodność z chipsetem. Pamiętajcie więc aby zawsze przed kupnem procesora i płyty głównej sprawdzić czy oba komponenty są ze sobą kompatybilne. Chipset może składać się z dwóch elementów - mostka północnego i południowego, lub jednego układu scalonego. Pierwsze rozwiązanie jest stosowane we wszystkich chipsetach Intela, ATI, VIA oraz SiS, drugie popularyzuje NVIDIA.