Radeon X1950 XTX - niewiele szybciej ale sporo taniej

Radeon X1900 XTX od kilku miesięcy okupował 1 miejsce w kategorii jednoprocesorowych kart graficznych. Tylko "kanapka" NVIDII - GeForce 7950 GX2 była w stanie go pokonać, lecz z technicznego punktu widzenia gra była nieco nie fair, bo GeForce składa się z z dwóch połączonych ze sobą kart graficznych. W praktyce jednak wszystko składało się w logiczną całość, bo podwójny GeForce NVIDII był oferowany w zbliżonej cenie co pojedyncza karta ATI. Jak widać wybór dla gracza był oczywisty bo po względem wydajności GeForce nie dawał Radeonowi żadnych szans. Prezentując swój nowy produkt - ATI Radeon X1950 XTX, Kanadyjczycy musieli więc nie tylko ulepszyć jego konstrukcję, lecz także poważnie przemyśleć strategię cenową. I przemyśleli - doszli do wniosku, że nowa karta, choć niewątpliwie droższa w produkcji (pamięci GDDR4) będzie wyraźnie tańsza od poprzednika. Wycenili ją na ok 399 EUR.

Radeon X1950 XTX występuje pod kodową nazwą R580+. Poprzednik, Radeon X1900 XTX to R580, więc jak widzicie, firma nie zdecydowała się na zastosowanie całkowicie nowego symbolu procesora lecz dodała + w nazwie. Postąpiono uczciwie bowiem w architekturze układu R580 nie zmieniło się kompletnie nic. Procesor nadal dysponuje 48 jednostkami przetwarzania pikseli, ma 16 potoków renderingu, 8 jednostek przetwarzania geometrii i 256-bitową szynę pamięci.

Jakie zmiany?

ATI Radeon X1950 XTX otrzymał nowy, nareszcie cichy układ chłodzenia

Procesor jest ten sam (różni się rewizją, R580+ oznaczony jest jako A31 lecz nie wnosi to nic nowego do jego architektury) , co zatem ma decydować o atrakcyjności karty. Aby zwiększyć wydajność Radeona, ATI zastosowało nowe, szybsze 512 MB pamięci GDDR4. O dziwo, częstotliwość taktowania procesora, czyli to co najbardziej wpływa na wydajność karty (pomijając kwestie architektoniczne, typu ilość jednostek przetwarzania pikseli, czy szerokość szyny pamięci) pozostało niezmienione i nadal wynosi 650 MHz. To nas trochę dziwi, bo z naszego doświadczenia wynika, że procesor R580 raczej bez problemów osiąga częstotliwość 700 MHz. Wyżej niestety nie chce pracować stabilnie, nawet jeśli zainstalowane na nim chłodzenia jest wyjątkowo wydajne. Okolice 700 MHz to granica możliwości technologicznych, jeśli ATI nie zmieni procesu produkcyjnego układu R580, to częstotliwości tej raczej nie da się przekroczyć. Zastosowanie pamięci GDDR4 przynosi za to kilka korzyści, lecz uczciwie trzeba sobie to powiedzieć na wydajność karty wpływa tylko nieznacznie. Pamięci zainstalowane na karcie ATI pracują z częstotliwością taktowania 1 GHz.

Procesor bez zmian, wciąż ten sam R580

Oznacza to, że efektywne taktowanie osiąga niebotyczną wartość 2 GHz. Niby dużo, lecz choćby w oferowanej w sklepach karcie HIS Radeon X1900 XTX IceQ 3 procesor pracuje z częstotliwością 700 MHz, a pamięci GDDR3 1,7 GHz (efektywnie). Jak więc widać pamięci nowej karty pracują jedynie o 300 MHz szybciej niż w najlepszych kartach starszej generacji, a to nie wpływa w sposób istotny na wzrost wydajności. Co więc innego dają pamięci GDDR4? Oszczędność energii. Pracują z napięciem 1,5V co sprawia, że karta zużywa nieco mniej energii niż poprzednik. Pamięci pomimo, iż nowe i "perspektywiczne" niestety nie mają dużego zapasu "mocy". Z naszych testów wynika, że ich większe przetaktowanie powoduje pojawienie się błędów w wyświetlaniu grafiki. Częstotliwość ich pracy powinna raczej pozostać w okolicach 2 GHz.