Potęga x86 - 30 lat minęło...

Pojawienie się w 1978 roku intelowskiego procesora 8086 było punktem zwrotnym w historii komputerów osobistych. Podstawy architektury tego procesora znajdziesz w każdym komputerze. Niezależnie od tego, czy do czytania naszego tekstu używasz systemu Windows, Mac OS X czy Linux. Wspomniany CPU spowodował, że Intel z jednej z wielu firm produkujących układy scalone, stał się największym na świecie przedsiębiorstwem tego typu. Najbardziej w historii 8086 zadziwia fakt, że nikt się nie spodziewał tak olbrzymiego sukcesu. Dzieje tego CPU to dobry przykład na to, jak wiele może osiągnąć niewielki zespół błyskotliwych inżynierów, którym dano swobodę działania.

Gdy w maju 1976 roku rozpoczynały się prace nad 8086, szefowie Intela nie przypuszczali, że wywrą one tak olbrzymie wpływ na cały świat IT. Były one bowiem traktowane jako tymczasowy przejściowy projekt. Firma pokładała wówczas swoje nadzieje w zupełnie różnym od 8086 i znacznie bardziej zaawansowanym układzie 8800 (później trafił na rynek jako iAPX 432). W czasach 8-bitowych procesorów 8800 był układem 32-bitowym. Wyposażony był w zaawansowane możliwości wykonywania wielu zadań jednocześnie, przewidywano także wbudowanie weń układu zarządzającego pamięcią.

Stephen Morse, "ojciec" x86 (fot. Scgsgenealogy.com)Jednak projekt 8800 napotkał na problemy. Procesor ciągle się opóźniał, gdyż ówczesna technologia nie pozwalała na wyprodukowanie tak zaawansowanego układu. Kłopoty Intela na tym się nie kończyły. Pozycja firmy została zagrożona przez przedsiębiorstwo Zilog, założone przez byłych inżynierów Intela. W lipcu 1976 roku Zilog wypuścił na rynek procesor Z80, który szybko zdobył rynek mikroprocesorów średniej klasy. Z80 był klonem udanego intelowskiego 8080 - układu, który rozpoczął epokę komputerów osobistych.

Pojawia się Architekt

Kierownictwo Intela nadal wierzyło w 8800, ale wiedzieli, że muszą jakoś odpowiedzieć na Z80. Zwrócili się o pomoc do 36-letniego inżyniera Stephena Morse'a, który zrobił na nich duże wrażenie podczas krytycznej oceny błędów znalezionych w układzie 8800. Morse został jedynym projektantem układu 8086. "Gdyby szefostwo Intela chciało, by architektura ta przetrwała wiele generacji i przerodziła się w dzisiejsze procesory, to nigdy nie zleciliby tego zadania jednej osobie" - mówi obecnie Morse. Wybranie go było tym bardziej zaskakujące, iż Morse specjalizował się... w oprogramowaniu. Tymczasem poprzednie CPU Intela projektowali inżynierowie specjalizujący się w sprzęcie. "Po raz pierwszy na procesor miano spojrzeć z perspektywy oprogramowania" - opowiada Morse. "Pytanie nie brzmiało teraz 'Jakie mechanizmy jesteśmy w stanie zaimplementować', ale 'Czego potrzebujemy, by oprogramowanie działało bardziej efektywnie?'". Rewolucję, która wkrótce nastąpiła, zawdzięczamy właśnie takiemu podejściu.

Pomimo tego, że 8086 był projektem Morse'a, nie pracował on sam. Dołączyli do niego inni pracownicy Intela, a wśród nich Bill Pohlman, Jim McKevitt i Bruce Ravenel, dzięki którym latem 1978 roku procesor trafił na rynek.